Brak wyników

Finanse

26 listopada 2019

NR 9 (Październik 2019)

Analiza Due Diligence z punktu widzenia inwestora

82

Pojęcie due diligence kojarzy się często z wielkimi korporacjami i operacjami finansowymi na dużą skalę. Ocena kondycji przedsiębiorstwa i dokładna analiza poszczególnych aspektów jego działalności przeprowadzane są przy okazji sprzedaży spółki lub jej akcji, fuzji czy przejęć. Analiza due diligence prowadzona jest także w przypadku zaangażowania inwestorskiego ze strony funduszu venture capital i dotyczy również mniejszych firm czy nawet start-upów. W przypadku sektora MŚP charakter badania due diligence zależy przede wszystkim od etapu rozwoju firmy oraz rodzaju prowadzonej przez nią działalności.

Proces due diligence można potraktować jako rodzaj audytu, przy czym jego zakres jest znacznie szerszy, a analiza głębsza i bardziej wszechstronna. W uproszczeniu chodzi o to, by dokładnie zbadać kondycję firmy oraz zidentyfikować i ocenić ryzyko związane z planowaną transakcją. Pojęcie tłumaczone dosłownie oznacza należytą staranność, jednak w praktyce polega na gromadzeniu i analizie informacji dotyczących przedmiotu transakcji. Jest to ostatni etap fazy przedtransakcyjnej, po której strony przechodzą do właściwych negocjacji. Najczęściej analiza prowadzona jest pod kątem finansowym, prawnym, podatkowym, biznesowym i technologicznym firmy. Zakres badania ma charakter indywidualny i może się różnić w zależności od konkretnego przypadku.

Cel i rodzaje badania due diligence

Badanie due diligence to narzędzie, które ma służyć przede wszystkim interesom inwestora. Jego podstawowym celem jest zmniejszenie ryzyka związanego z planowanym zaangażowaniem finansowym oraz ocena perspektyw związanych z opłacalnością przedsięwzięcia. Analiza ma za zadanie zebrać wszystkie niezbędne dane związane z wyceną wartości przedsiębiorstwa oraz planowaną transakcją, a także pomóc w opracowaniu najlepszej strategii negocjacyjnej. Większość niezbędnych informacji  inwestor otrzymuje zazwyczaj bezpośrednio od zainteresowanej firmy. Zlecenie pogłębionej analizy jest korzystne także dla samej badanej firmy, gdyż pomaga jej obiektywnie zidentyfikować swoje słabe i mocne strony. 

Choć zakres badania due diligence zależy od wielkości firmy, etapu jej rozwoju czy branży w jakiej działa, można wymienić kilka obszarów, które najczęściej poddawane są analizie:

  • § Kondycja finansowa – analiza sprawozdań finansowych, w tym bilansu, rachunku zysków i strat.
  • § Sytuacja prawna – analiza treści zawartych umów, ich zgodności z obowiązującymi przepisami, praw własności (także tej intelektualnej), kwestie toczących się i potencjalnych postępowań sądowych.
  • § Kwestie podatkowe – analiza prawidłowości rozliczeń z tytułu zobowiązań publiczno-prawnych.
  • § Pozycja biznesowa – analiza rynku, branży, konkurencji, ale też zespołu i jego kompetencji oraz kwestii wewnątrzorganizacyjnych.
  • § Kwestie specjalistyczne – analiza zagadnień specyficznych dla charakteru działania konkretnej firmy, np. kwestie technologiczne.

Due diligence zależy od wielkości i charakteru przedsiębiorstwa

Badanie due diligence w małej firmie jest bardzo istotne z uwagi na to, że ze względu na niską świadomość początkujących przedsiębiorców lub brak wystarczających środków pewne istotne kwestie mogą nie funkcjonować w danej organizacji według najlepszych dostępnych praktyk. Dotyczy to zwłaszcza wczesnego etapu rozwoju firmy. Może to być np. nieuregulowana kwestia praw własności intelektualnych, umowa handlowa lub najmu zawarta na niekorzystnych warunkach (np. taka, której nie można wypowiedzieć). Co więcej, w małej firmie, która rozwija się organicznie i sukcesywnie rośnie, nie zawsze na czas wdrażane są odpowiednie procedury. Może się to wiązać z potencjalnym ryzykiem w zakresie przyszłych zobowiązań, np. publicznoprawnych.

Szczegóły analizy due diligence zależą od etapu rozwoju 
projektu czy przedsiębiorstwa. Im dłużej podmiot działa na rynku, tym szerszy i bardziej szczegółowy jest zakres prowadzonego badania. Równie znaczący wpływ na charakter analizy ma przedmiot działalności. W przypadku firm technologicznych istotną częścią procesu będzie zbadanie praw własności intelektualnej oraz analiza funkcjonalności i niezawodności oferowanego produktu czy usługi. Jeśli chodzi o firmy prowadzące bardziej tradycyjną działalność, proces due diligence będzie skupiał się przede wszystkim na analizie biznesowej oraz podatkowoprawnej. Warto przy tym zauważyć, że na wczesnym etapie rozwoju produktu lub rynku nie można polegać wyłącznie na wyniku badania due diligence w procesie podejmowania decyzji inwestycyjnych. Ważne jest również doświadczenie w zakresie oceny potencja...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "MŚP Biznes"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do czasopisma w wersji online
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy