Brak wyników

Temat numeru

8 maja 2019

NR 6 (Kwiecień 2019)

Odszkodowania w leasingu i najmie - Czy podlegają VAT?

186

Kary umowne oraz odszkodowania to należności często stosowane w obrocie profesjonalnym. Towarzyszą one również umowom najmu oraz leasingu pojazdów. W ten sposób wynajmujący (leasingodawca) może zabezpieczyć swój interes na wypadek dokonania w aucie przez najemcą uszkodzeń.

Powszechną praktyką stosowaną w przypadku wynajmu aut są ustalenia umowne wskazujące na obowiązek zapłaty odszkodowania w przypadku zidentyfikowania w pojeździe szkód wymagających napraw lub zaistnienia sytuacji niezgodnego z umową używania pojazdu (np. palenie papierosów, przewożenie zwierząt wewnątrz samochodu, nieodpowiednie tankowanie paliwa, niewykonanie przeglądu okresowego zgodnie z planem obsługi pojazdu, niezgłoszenie szkody komunikacyjnej w określonym terminie, holowanie innych pojazdów wynajętym samochodem, przemieszczanie samochodu poza granice RP bez zgody wynajmującego) lub oddaniu przedmiotu najmu w stanie niekompletnym (np. brak tablic rejestracyjnych, brak kluczyków, brak kołpaka, radia i innych części wyposażenia pojazdu). 

Obowiązek zapłaty odszkodowania może się również wiązać z drobniejszymi uszkodzeniami, które co do zasady nie podlegają naprawom (takie jak np. zadrapania, porysowania pojazdu). 

Najemcy pojazdów odpowiedzialni są bowiem do zwrotu pojazdu w stanie niepogorszonym. Gdy tak się nie dzieje, muszą się liczyć z obowiązkiem zapłaty ekwiwalentu za poniesioną przez wynajmującego szkodę w pojeździe. 

Obowiązek zapłaty

Na gruncie VAT tego typu płatności mogą jednak wzbudzać wątpliwości. Pytanie w tym zakresie jest fundamentalne: wiąże się z nimi obowiązek zapłaty podatku czy też nie?

Co do zasady opodatkowaniu VAT podlega dostawa towarów oraz świadczenie usług za odpłatnością. W systemie VAT opartym na dyrektywie VAT1, co do zasady, czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są więc te, które przewidują zapłatę określonej ceny lub inną formę odpłatności za wykonane świadczenie.     

Dostawa podlega więc opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. 

Spory z fiskusem

Problem jednak w tym, że jest bardzo cienka granica pomiędzy opodatkowanym VAT świadczeniem usług za wynagrodzeniem a sytuacją wypłaty odszkodowania w zamian za poniesioną szkodę. Jak bardzo ta granica jest cienka i jak wiele jest w tym zakresie wątpliwości, świadczą liczne spory podatników z fiskusem. Przepisy podatkowe nie definiują bowiem pojęcia odszkodowania. Zgodnie zaś z Kodeksem cywilnym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W jednej z ostatnich spraw, którą rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny, podatnik walczył za nieopodatkowaniem VAT płatności otrzymywanych w związku z uszkodzeniem najmowanych pojazdów. Podatnik argumentował, że kary umowne niepodlegające VAT powinny wynikać ze zdarzeń niezaplanowanych oraz niepożądanych, które w konsekwencji wiążą się z koniecznością naprawienia szkody. Oddanie przez korzystającego uszkodzonego przedmiotu umowy nie jest sytuac...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "MŚP Biznes"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Dostęp do czasopisma w wersji online
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy