Brak wyników

Prawo i podatki

12 października 2018

NR 1 (Luty 2018)

Ponadnormatywne zużycie pojazdów – kiedy występuje i jakie może rodzić skutki

248

Na rynku bardzo popularne są usługi związane z odpłatnym udostępnianiem pojazdów pomiędzy przedsiębiorcami.

Najczęściej strony zawierają umowę najmu, jednak coraz powszechniejsze są usługi kompleksowe, które polegają na udostępnieniu nie tylko pojazdów określonego rodzaju o ściśle sprecyzowanych parametrach technicznych (np. marka, rocznik, pojemność silnika, ładowność, wyposażenie czy też kolor), ale także obejmują jednoczesne świadczenie szeregu usług dotyczących samochodu. Innymi słowy, rynek reaguje na tego typu potrzeby poprzez stworzenie  takiego stosunku prawnego, w ramach którego podmiot, mający zapotrzebowanie na określone pojazdy, zainteresowany jest nimi wraz z równoczesną obsługą tychże pojazdów. Obsługa ta sprowadza się do „zaopiekowania się” i utrzymania floty, którą zarządza przedsiębiorca korzystający z tych pojazdów, użytkowanych przez kierowców, których zapewnia we własnym zakresie. Na rynku bardzo popularne są usługi związane z odpłatnym udostępnianiem pojazdów pomiędzy przedsiębiorcami.

Oddanie wypożyczonego pojazdu w stanie niepogorszonym

Nie wchodząc w szczegółowe rozważania dotyczące charakteru prawnego tego typu nienazwanych umów o charakterze mieszanym, kompleksowo zabezpieczających interesy podmiotu korzystającego z „zaopiekowanej” floty pojazdów,  wskazać należy na  istotny  obowiązek dbania o stan pojazdów, aby niezależnie od rodzaju umowy łączącej strony, nie narazić się na zarzut ponadnormatywnego zużycia pojazdów.

Zakończenie umowy powoduje bowiem obowiązek zwrócenia pojazdu w stanie niepogorszonym, przy czym zwracający pojazd nie ponosi jednak odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania. Oczywistym bowiem jest, że każda rzecz się zużywa w sposób naturalny, tym bardziej zużyciu takiemu będzie ulegać eksploatowany pojazd.

Szkoda może powstać przez nienależytą realizację zobowiązania

Warto jednak pamiętać, aby biorąc do używania samochód, użytkować go zgodnie z przeznaczeniem i dbać o jego stan w sposób należyty. W szczególności należy poddać refleksji zakres obowiązków, jaki strony nałożyły na korzystającego z pojazdów. Poza bowiem obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia za możliwość korzystania z pojazdu, ciąży na nim szereg obowiązków skorelowanych z obowiązkiem zwrotu pojazdu w stanie niepogorszonym. Gdy mamy do czynienia z opisanym powyżej, rozbudowanym stosunkiem prawnym, takich dodatkowych obowiązków jest dużo więcej, np. z obowiązkiem wydającego pojazd dotyczącym obsługi likwidacji szkód ściśle związany jest obowiązek korzystającego z pojazdu do sumiennego zgłaszania zdarzeń szkodowych i przedstawiania szczegółowej dokumentacji z nimi związanych. Brak realizacji zobowiązania bądź jego wykonanie w sposób nienależyty może prowadzić do powstania szkody dla drugiej strony, a w przypadku braku zgłaszania nawet drobnych szkód parkingowych potęgować może zużyciem pojazdu ponad naturalny poziom.

Określenie granicy ponadnormatywnego zużycia pojazdów

W jaki sposób określić, czy zwracany pojazd jest zużyty „właściwie” (naturalnie), a kiedy uznać, że poziom zużycia określić należy już jako ponadnormatywny? Kwestia ta nie jest taka oczywista, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z tzw. drobnymi uszkodzeniami.

Ustawodawca nie podaje też wiążącej definicji zużycia ponadnormatywnego. Z pomocą przychodzą coraz liczniejsze publikacje stworzone przez specjalistów z dziedziny identyfikacji i wycen pojazdów. W podręcznikach takich można znaleźć przykładowe opisy oraz fotografie usterek pojazdów i informacje na temat akceptowalnych oraz nieakceptowalnych (czyli niemieszczących się w granicach tzw. normalnej eksploatacji) uszkodzeń samochodów. Co istotne, na rynku znaleźć już można opracowania przygotowane odrębnie: dla pojazdów osobowych i dla pojazdów dostawczych. Dla zobrazowania ocen zużycia pojazdów warto posłużyć się konkretnymi przykładami.

Zużycie pojazdów dostawczych

Dla pojazdów dostawczych w obrocie coraz powszechniej przyjmuje się, przykładowo, że naturalne są ubytki lakieru (np. spowodowane przez uderzenia kamieni), jeżeli średnica żadnego z nich nie przekracza 5 mm oraz nie doszło do naruszenia warstwy zabezpieczenia antykorozyjnego. Z kolei niedopuszczalne są ubytki lakieru (odpryski), których średnica przekracza 5 mm lub w ich obrębie doszło do naruszenia warstwy zabezpieczenia antykorozyjnego, a także ślady destrukcji lakieru, których nie można usunąć przez polerowanie, niezależnie od ich rozmiaru (np. ptasie odchody lub ślady po antenie CB).

Dopuszcza się również zarysowania zderzaków bez głębokich ubytków materiału (nawet jeżeli nie można ich usunąć przez polerowanie), których długość nie przekracza 250 mm a szerokość 100 mm, niedopuszczalne są natomiast zarysowania przekraczające wspomniane powyżej rozmiary, a także wszelkie pęknięcia zderzaków. Dla każdego z elementów pojazdu znaleźć można informacje, które przysłużą się zdiagnozowaniu zakresu zużycia konkretnego elementu pojazdu. Co oczywiste, strony na etapie poprzedzającym zawarcie umo...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy